Beograd, Ruzveltova 10, Tel. +381 11-40-95-295 [email protected] Novi Sad, Jevrejska 13, Tel. +381 21-300-68-99

KRUŠEDOL

Manastir Krušedol, sa crkvom posvećenom Blagoveštenju, smešten na jugoistočnom delu Fruške gore, izgrađen je između 1509. i 1516. Zadužbina vladike Maksima Brankovića, sina despota Stefana, podignut je kao mauzolej porodice Branković. Pretrpeo je mnoga razaranja, od kojih je najteže bilo 1716. prilikom povlačenja Turaka iz Srema, kada je spaljen, a mošti Brankovića su rasute. Sadašnji barokni izgled dobio je u obnovi koja je započela 1722. i trajala do sredine 18. veka. Crkva je trikonhalna, sa polukružnim apsidama, izduženim prostorom naosa i pripratom. Od 1750. do 1756. oslikani su priprata, naos i oltar. Fragmenti živopisa iz sredine 16. veka sačuvani su na zapadnoj fasadi i stupcima. Ikonostasna pregrada, na kojoj dominira monumentalni krst sa Raspećem, većim delom pripada vremenu pre obnove manastira. U Krušedolu su sahranjeni mnogi znameniti ljudi iz srpske istorije: knjeginja Ljubica Obrenović, kralj Milan Obrenović i patrijarh Arsenije III Čarnojević. Svoj najviši rang među fruškogorskim manastirima Krušedol potvrđuje i bogatstvom riznice.

GRGETEG

Manastir Grgeteg, sa crkvom posvećenom Sv. Nikoli, smešten je na južnoj padini Fruške gore. Po predanju, sagradio ga je despot Vuk Branković (Zmaj Ognjeni Vuk) za svog slepog oca, hilandarskog monaha Grgura, po kome je manastir i dobio ime. Prvi istorijski podaci o manastiru nalaze se u turskim dokumentima iz sredine 16. veka. Zapušten pre Velike seobe, obnovljen je početkom 18. veka zahvaljujući mitropolitu Isaiji Đakoviću. Barokni izgled crkva je dobila između 1766. i 1771. godine, a opsežna obnova izvedena je krajem 19. veka pod rukovodstvom Hermana Bolea, zagrebačkog aritekte. Na mesto starije zidane ikonostasne pregrade, postavljena je manja, mermerna, sa ikonama Uroša Predića. Manastirska crkva je jednobrodna građevina sa polukružnom oltarskom apsidom i pravougaonim pevničkim prostorima. Kupola iz 18. veka je uklonjena u poslednjoj obnovi, kada se insistiralo na preglednosti i simetričnosti u unutrašnjosti i fasadama hrama. Konaci koji okružuju crkvu sa četiri strane i ikonostas kapele u zvoniku, rad Pjera Križanića, nastradali su za vreme Drugog svetskog rata.

STRAŽILOVO

Stražilovo je vrh na Fruškoj gori koji se nalazi na 321 metar nadmorske visine. Od Sremskih Karlovaca je udaljeno svega 4 kilometra, a ovo naselje je veoma posećeno zbog bogate istorijske i kulturne baštine i poznato je izletište za ljude koji žele da pobegnu iz grada u prirodu. Na vrhu brda se nalazi grob Branka Radičevića, srpskog pesnika iz doba romantizma i učenika Karlovačke gimnazije, najstarije srpske gimnazije. Radičević, kao i mnogi drugi učenici ove škole, provodio je slobodno vreme na Stražilovu i ono je bilo predmet nadahnuća u njegovom pesništvu. Danas je Stražilovo jedno od najvažnijih stanica prilikom turističkih poseta Sremskim Karlovcima. Ono je, takođe, deo Nacionalnog parka Fruška gora. Ovde postoji i odmaralište „Brankov Čardak“ sa restoranom i bungalovima za duži boravak, kao i planinarski dom „Stražilovo“ koji nudi mnoge mogućnosti kada je u pitanju planinarenje, trčanje i planinski biciklizam, sa velikim brojem dobro obeleženih planinarskih staza i puteva. Mnogo domaćih i međunaradnih takmičenja u orjentiringu i montbajkingu se održava na ovim terenima.

KARLOVAČKA VINA

 

Glavna i jedina privredna grana većine karlovačkog stanovništva bila je kroz ceo 18. i veliki deo 19. veka vinogradarstvo. Egzistencija karlovačkog stanovništva oduvek je zavisila od toga da li će vinograd roditi, da li će vino biti na ceni i da li će se moći vino prodati. Pored vinogradarstva, bavilo se karlovačko stanovništvo i voćarstvom, no to je bila sporedna privredna grana. Zemljoradnja, sejanje žita i kukuruza bila je u karlovačkom ataru nepoznata. Kroz ceo 18 vek i prvu polovinu 19 veka nije orano ni jedno karlovačko polje. Karlovačka polja bila su zasađena vinovom lozom i voćem, a sva ostala polja bili su pašnjaci i livade. Važne odluke za srpski narod tada pod Austrougarskom nisu donošene bez kovčega karlovačkog vina.Ova navika naših mitropolitai patrijarha ali i imućnijeg građanstva, bila je polujavna tajna. Ovo samo dokazuje vrednost karlovačkog bermeta koji je naročito bio cenjen i trošen na bečkom dvoru u velikim količinama. O izvozu karlovačkog vina širom sveta na početku prošlog veka svedoče dokumenti koji potiču iz 1934. godine. Vino se tada izvozilo u Njujork. Inače, 22 godine ranije karlovački bermet se našao i na vinskoj karti Titanika kao jedno od najboljih vina tog vremena.